Sperm DNA Fragmentasyonu Semen Parametrelerini ve ICSI Sonuçlarını Etkiler mi?

Sperm DNA Fragmentasyonu Semen Parametrelerini ve ICSI Sonuçlarını Etkiler mi?Sperm DNA bütünlüğü, erkek infertilitesinin değerlendirilmesinde önemli araştırma konularından biridir. Sperm DNA fragmentasyonunun semen kalitesi ve ICSI sonuçları üzerindeki etkisi ise uzun süredir araştırılmaktadır.

Bu yazıda, sperm DNA fragmentasyonunun semen parametreleri ve ICSI sonuçlarıyla ilişkisini inceleyen 2010 yılında yayımlanmış bir çalışmanın bulguları ele alınmaktadır.

Sperm DNA Fragmentasyonu Nedir?

Sperm DNA fragmentasyonu, sperm hücresindeki DNA bütünlüğünün bozulmasını ifade eder. Çalışmada sperm DNA fragmentasyon düzeylerini belirlemek amacıyla Halosperm, geliştirilmiş bir Sperm Chromatin Dispersion (SCD) testi kullanılmıştır.

Bu yöntemde DNA’sı bütünlüğünü koruyan sperm hücrelerinde belirgin bir DNA halo oluşurken, DNA fragmentasyonu bulunan sperm hücrelerinde halo küçük veya hiç oluşmamaktadır.

Sperm DNA fragmentasyonunu değerlendirmek için TUNEL, Comet assay, DBD-FISH, Chromomycin A3, SCSA ve SCD gibi farklı yöntemler bulunmaktadır.

Çalışmada Nasıl Bir Yöntem Kullanıldı?

Çalışmaya ilk kez ICSI uygulanacak, erkek faktör infertilitesi bulunan, 39 yaşından küçük ve ikiden fazla metafaz II oositine sahip toplam 60 hasta dahil edilmiştir.

Hastalar sperm DNA fragmentasyon düzeylerine göre iki gruba ayrılmıştır:

• Düşük DNA fragmentasyonu: ≤ %30
• Yüksek DNA fragmentasyonu: > %30

Sperm konsantrasyonu, motilite, morfoloji ve akrozomal indeks gibi semen parametreleri değerlendirilmiştir. Ölçümler hem semen hazırlama öncesinde hem de yoğunluk gradyanı yöntemiyle semen hazırlama sonrasında gerçekleştirilmiştir.

Ardından ICSI sonuçları; fertilizasyon, embriyo gelişimi, klivaj, embriyo kalitesi ve gebelik oranları açısından karşılaştırılmıştır.

Sperm DNA Fragmentasyonu Semen Parametreleriyle İlişkili miydi?

Çalışmada yüksek DNA fragmentasyon grubunda işlem öncesindeki sperm konsantrasyonunun daha düşük olduğu görülmüştür.

Semen hazırlama sonrasında ise yüksek DNA fragmentasyon grubunda toplam ve progresif motilite oranlarında anlamlı farklılık bildirilmiştir.

Bununla birlikte morfoloji ve akrozomal indeks gibi diğer bazı parametrelerde gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.

Semen Hazırlama DNA Fragmentasyonunu Azalttı mı?

Çalışmanın dikkat çeken bulgularından biri, yoğunluk gradyanı yöntemiyle semen hazırlama sonrasında sperm DNA fragmentasyon oranlarının her iki grupta da azalmasıdır.

DNA fragmentasyonundaki azalma:

• Düşük fragmentasyon grubunda: %9,9
• Yüksek fragmentasyon grubunda: %19

Araştırmacılar, bu bulgunun semen hazırlama sırasında DNA fragmentasyonu bulunan sperm hücrelerinin uzaklaştırılmasıyla ilişkili olabileceğini değerlendirmiştir.

DNA Fragmentasyonu ICSI Sonuçlarını Etkiledi mi?

Çalışmanın temel sorularından biri, yüksek sperm DNA fragmentasyonunun ICSI sonuçlarını etkileyip etkilemediğiydi.

Araştırmada düşük ve yüksek DNA fragmentasyon grupları arasında fertilizasyon, embriyo gelişimi, klivaj, embriyo kalitesi ve gebelik oranlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.

ICSI sonucu	Düşük DNA fragmentasyonu	Yüksek DNA fragmentasyonu
Fertilizasyon	%84	%81
Embriyo gelişimi	%100	%95
Normal klivaj	%94	%88
İyi kaliteli embriyo	%83	%70
Gebelik	%68	%71

Araştırmacıların Yorumu

Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, yüksek DNA fragmentasyonuna sahip semen örneklerinde başlangıç sperm konsantrasyonu ve semen hazırlama sonrasındaki motilite daha düşük bulunmuştur.

Buna karşılık, ICSI sonuçlarının DNA fragmentasyon düzeyinden anlamlı şekilde etkilenmediği bildirilmiştir.

Araştırmacılar bu durumun; ICSI sırasında morfolojik olarak uygun sperm hücrelerinin seçilmesi ve embriyo transferinde uygun embriyoların tercih edilmesi gibi faktörlerle ilişkili olabileceğini tartışmıştır.

Ayrıca yoğunluk gradyanı ile semen hazırlamanın fragmentasyon taşıyan sperm hücrelerinin oranını azaltabileceği ve DNA bütünlüğü daha iyi olan sperm hücrelerinin seçilme olasılığını artırabileceği belirtilmiştir.

Sonuç

2010 yılında yayımlanan bu çalışmada, yüksek sperm DNA fragmentasyon düzeyinin bazı semen parametreleriyle ilişkili olduğu gösterilmiştir.

Bununla birlikte, ICSI sonrasında fertilizasyon, embriyo gelişimi, embriyo kalitesi, klivaj ve gebelik oranlarında düşük ve yüksek DNA fragmentasyon grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Çalışmanın yazarları, sperm DNA fragmentasyonunun semen parametreleri ve ICSI sonuçları üzerindeki etkilerinin daha ayrıntılı çalışmalarla araştırılması gerektiğini belirtmiştir.

BİLİMSEL NOT

Bu içerik, 2010 yılında yayımlanan “Effects of Sperm DNA Fragmentation on Semen Parameters and ICSI Outcome Determined by an Improved SCD Test, Halosperm” başlıklı çalışmanın bulgularına dayanmaktadır. Çalışma 60 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle burada sunulan sonuçlar, tek bir çalışmanın bulguları olarak değerlendirilmelidir ve güncel literatürün tamamını temsil ettiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

Kaynak

Yılmaz S, Demiroğlu Zergeroğlu A, Yılmaz E, Sofuoğlu K, Delikara N, Kutlu P. Effects of Sperm DNA Fragmentation on Semen Parameters and ICSI Outcome Determined by an Improved SCD Test, Halosperm. International Journal of Fertility and Sterility. 2010;4(2):73–78.